درباره گزارش
گزارشهای صنعت از اوایل قرن بیستم توسط تشکلها، شرکتهای تحقیقاتی و انجمنهای صنوف مختلف تجاری، با هدف گرداوری دادههای معتبر و ارائهی رهیافتهای مبتنی بر داده، به عنوان رکن اصلی تصمیمگیری آگاهانه کسبوکارها تدوین شدهاند.
کارکرد گزارشهای صنعت به مرور زمان تکامل یافتهاست؛ گزارشهای تهیه شده توسط شرکتهای مشاوره مدیریت پیشگام مانند مکنزی، گروه مشاوره بوستون و بین، به عنوان مرجع هر صنعت برای دادههای دقیق و تجربههای عملیاتی هستند و به نحوی نبض صنعت را به دقت نشان میدهند.
مجموعه گزارشهای صنعتسنج، فصل تجمیعی از دادههای هر صنعت از مراکز اصلی انتشار دادههای مربوط به آن صنعت است. اولین سری این گزارشها، به ارائهی اجمالی هفت صنعت کلیدی ایران میپردازد و شامل چهار بخش اساسی است: (۱) نگاهی به اقتصاد کلان ایران، (۲) آمارها و روندهای کلی صنعت، (۳) آمار صادرات و (۴) بازیگران برتر.
لازم به ذکر است متن کامل گزارش برای مطالعهی علاقهمندان قرار گرفتهاست.
نگاهی به اقتصاد کلان ایران
سهم بخش کشاورزی و صنایع (به جز نفت و گاز) از تولید ناخالص داخلی، طی سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۱ به ترتیب در حدود ۶٪ و ۲۵٪ ثابت باقی مانده است و در همین دوره، بخش خدمات ایران با نرخ رشد مرکب سالانه ۳.۵٪ افزایش یافت، در حالی که نفت و گاز با نرخ رشد مرکب سالانه ۳.۸٪ کاهش یافت و سهم خدمات را به نیمی از تولید ناخالص داخلی تبدیل کرد. پس از سال ۱۳۹۹، اقتصاد ایران توانست اندکی رشد یابد که بار اصلی آن (۶۲٪) مربوط به رشد در بخش خدمات بوده است.
در میان بخشهای اصلی تولید ناخالص داخلی، بین سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۱، بیشترین نرخ رشد مرکب سالانه به ترتیب مربوط به خدمات (۴٪)، کشاورزی (۲٪)، صنعت و معدن (۱٪) بوده و نفت و گاز با نرخ ۴٪- افت داشته است.
واسطهگریهای مالی، حملونقل و مستغلات پیشبرندههای اصلی رشد بخش خدمات بودهاند که به احتمال زیاد به دلیل در امان بودن از نوسانات بینالمللی و همچنین رشد بالای اقتصاد دیجیتال بوده است.
بین سالهای ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱، حجم کل صادرات غیرنفتی ایران با نرخ رشد مرکب سالانه ۱٪ افزایش یافته ولی در همین زمان ارزش کل صادرات با نرخ ۵٪ رشد کرده است.
آمارها و روندهای کلی لوازم خانگی
در سال ۱۳۹۹، بیش از ۳۰ هزار کارگاه صنعتی با حدود ۱.۹ میلیون کارکن، بیش از ۱۴۱ میلیارد دلار تولید و ۴۴ میلیارد دلار ارزش افزوده ایجاد کردهاند.
همچنین صنعت لوازم خانگی ایران در این سال، ۱.۱٪ از کل بنگاههای صنعتی، ۱.۶٪ از نیروی کار صنعتی و ۱.۱٪ ارزش تولید کارگاههای صنعتی را به خود اختصاص داده است.
به لحاظ تعداد لوازم خانگی تولید شده، یخچال و فریزر با سهم ۳۲٪ از تولید کل لوازم خانگی در سال ۱۴۰۱، بالاترین میزان را به خود اختصاص داده است.
از سال 1397 تا 1401، حجم تولید لوازم خانگی اصلی در ایران افزایش یافته و به ۷.۶ میلیون واحد رسیده و از میان لوازم خانگی اصلی، یخچال و فریزر و ماشین لباسشویی، بالاترین رشد را تجربه کردهاند.
تولید داخلی لوازم خانگی از سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۷ روند ثابتی نداشته است.
واردات کالاهای خانگی به کشور از سال ۱۳۹۷ ممنوع شده و تولید از همین سال رشد داشته است.
یخچال و فریزر و ماشین لباسشویی با نرخ رشد مرکب سالانه به ترتیب ۹٪ و ۶٪ بین سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۱، بالاترین رشد را در میان لوازم خانگی تجربه کردهاند.
برای بررسی دقیقتر روند تولید هر کدام از لوازم خانگی اصلی و همچنین ظروف به پیوست مراجعه فرمایید.
صادرات لوازم خانگی
ارزش صادرات لوازم خانگی ایرانی از سال ۱۳۹۷ با افزایش چشمگیری مواجه شده، اما با توجه به جهش بزرگتر در حجم صادرات، میتوان نتیجه گرفت که ارزش واحد صادراتی لوازم خانگی به نسبت کاهش داشته است.
پنج کشور مقصد %89 از کل ارزش صادرات لوازم خانگی ایران و %90 از حجم صادرات محصولات را در سال ۱۴۰۱ به خود اختصاص دادهاند که در میان آنها عراق به عنوان اصلیترین مقصد، نیمی از صادرات ایران را شکل میدهد.
در سال ۱۴۰۱، عراق با خرید ۵۷٪ از کل حجم صادرات لوازم خانگی ایران، مقصد اصلی صادرات این محصولات به شمار میرود.
با این حال، سهم عراق از ارزش کل صادرات تنها ۵۴٪ بود که نشاندهندهی ارزش نسبتاً پایین کالاهای صادراتی لوازم خانگی ایران به این کشور است. در حالی که در طول دوره ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱، عراق سهم خود را از صادرات لوازم خانگی ایران تثبیت کرده، کشورهایی از جمله آذربایجان، امارات متحده عربی و ترکیه سهم خود را در این بازار افزایش دادهاند.
در سالهای ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱ حجم و ارزش صادرات لوازم خانگی به عراق رشد داشته است، از ۴۲.۵ میلیون دلار و ۱۰.۹ هزار تن در سال ۱۳۹۷ به ۶۶.۸ میلیون دلار و ۲۴.۳ هزار تن در سال ۱۴۰۱ افزایش یافته است.
حجم صادرات به کشورهای آذربایجان، امارات متحده عربی و ترکیه به ترتیب با %45، %619 و %34 افزایش یافته، درحالیکه ارزش صادرات به این کشورها به ترتیب با %126، %864 و %153 رشد کرده که حکایت از گرانتر شدن واحد اقلام صادراتی لوازم خانگی ایران دارد.
6. بازیگران برتر لوازم خانگی
موسسه مدیریت صنعتی (IMI) رتبهبندی شرکتهای برتر ایران را از سال ۱۳۷۷ آغاز کرده و آخرین نسخهی آن در دی ماه ۱۴۰۲ منتشر شده که به عملکرد سال ۱۴۰۱ میپردازد.
هدف اصلی از تدوین رتبهبندی IMI1500 تعیین و رتبهبندی میزان مشارکت شرکتها در اقتصاد ملی، به منظور ارتقای شفافیت و رقابت در محیط کسبوکار و بهطور کلی ارتقای جایگاه بنگاههای ایرانی است. این مقایسه و رتبهبندی بر اساس اطلاعات مالی منتشرشده در صورتهای مالی شرکتهاست.
اثربخشی اقتصادی فعالیت یک شرکت در سطح ملی با حجم فروش آن ارتباط مستقیم دارد.
موسسه مدیریت صنعتی با در نظر گرفتن هفت دسته شاخص اصلی، که هر کدام شامل شاخصهای دقیق و خاصی هستند، به رتبهبندی شرکتها میپردازد:
براساس IMI-500 (نسخه ۱۴۰۱)، سه شرکت برتر فعال در صنعت لوازم خانگی در میان ۵۰۰ شرکت برتر عبارتند از: انتخاب، پارستوشه و مادیران.
