درباره گزارش مدیران عامل
در گزارشهای مدیران عامل، شرکت مشاوره مدیریت ایلیا قصد دارد با بررسی دغدغهها، رویکردها، سبک زندگی و کاری مدیران عامل ایرانی، تحلیل جامعی از عملکرد سازمانها، شرایط اقتصاد و کسبوکار، و پیشبینیهای مرتبط با سال پیشرو ارائه دهد.
در اولین نسخه از گزارش مدیران عامل، میزان امیدواری به آینده در دو سطح کلان و بنگاه و مطالعه سبک زندگی مدیران عامل انجام شده است. در انتها نیز برای هر یافته، شرحی از نتایج و مسائل مورد بحث و بررسی در آینده مطرح شدهاست. لازم به ذکر است متن کامل گزارش شامل جزئیات بیشتر در خصوص هر کدام از موارد ذکر شده، و همچنین مواردی نظیر اطلاعات نمونه، روش تحقیق و غیره، برای مطالعهی علاقهمندان قرار گرفتهاست. در ادامه به مرور برخی از مهمترین نتایج این گزارش میپردازیم.
دیدگاهها و دغدغههای مدیران عامل
در این بخش موضوع امیدواری به آینده در دو سطح بنگاه و کلان تحلیل و بررسی شده است. نتایج نشان میدهد مدیران عامل با وجود مسائل متعدد و عدمخوشبینی از شرایط حاکم بر محیط کلان اقتصاد ایران، نسبت به وضعیت عملکرد و رشد بنگاه خود در سال آینده امیدوار هستند. عدم ثبات اقتصادی دغدغهی یک مدیران عامل در سطح کلان و حوزه منابع انسانی در سال گذشته و مسائل مالی و سرمایهگذاری در سال جاری صدرنشین دو دغدغهی سطح بنگاه قرار گرفتند.
امید به رونق اقتصادی و وضعیت بنگاه
بررسی دادهها نشان میدهد با وجود شرایط پر ابهام بالغ بر 30 درصد مدیران وضعیت رونق نسبی را پیشبینی کردند و تنها حدود 2 درصد به رونق اقتصادی زیاد باور دارند. این در حالیست که بیش از 40 درصد از مدیران عامل شرایط سال 1400 برای اقتصاد ایران را توام با رکود زیاد یا نسبی پیشبینی کردهاند و 15 درصد از مدیران عامل شرایط سال 1400 اقتصاد ایران را بدون تغییر نسبت به سال 1399 پیشبینی کردهاند.
۶۰ درصد از مدیران عامل نسبت به عملکرد مثبت بنگاه خود در سال ۱۴۰۰ امیدوار هستند.
در نمودار زیر که نشاندهندهی امیدواری است، مدیران عامل امیدوار نسبت به عملکرد بنگاه در بالای خط امید و مدیران عامل ناامید در پایین آن قرار گرفتهاند و هرچه به سمت راست نمودار حرکت کنیم مدیرانی را میبینیم که نسبت به آینده اقتصاد کشور خوشبینتر هستند.
نتایج نشان میدهد مدیران عامل جوان که سابقه مدیرعاملی کمتری دارند هم نسبت به وضعیت اقتصاد ایران در آینده و هم نسبت به عملکرد بنگاه خود امیدوارتر هستند.
مدیران عامل در بنگاههای بزرگتر (با گردش مالی سالیانه بیش از ۲۰ میلیارد تومان و اندازه بیش از ۲۰۰ نفر) خوشبین به محیط و امیدوار به عملکرد بنگاه هستند.
مقایسه عملکر سال ۱۳۹۹ و پیشبینی عملکرد ۱۴۰۰
۷۸ درصد مدیران عامل معتقدند عملکرد بنگاهشان نسبت به سال گذشته تفاوت چشمگیری نخواهد کرد.
تنها ۲۲ درصد از مدیران به تفاوت زیاد (افت یا رشد عملکرد) در بنگاه نسبت به سال گذشته باور دارند.
دغدغههای اصلی مدیران عامل
۷۶ درصد مدیران عدم ثبات اقتصادی را به عنوان اولین دغدغهی اصلی مطرح کردهاند. دومین دغدغهی اصلی مدیران عامل ناشی از کمبود نیروی متخصص و توانمند است (۵۸٪) و همچنین نیمی از مدیران عامل از کمبود نقدینگی برای بنگاه خود نگران هستند.
ادامهدار شدن تحریمها، سردرگمیهای ناشی ازعدم ثبات در قوانین و مقررات دولتی، وجود رقابتهای ناسالم در میان بازیگران صنعت و دسترسی به رانتهای مختلف از نگرانیهای مدیران عامل در رتبههای بعدی هستند. به جز مدیران عامل بنگاههای تولیدی، اکثریت مدیران عامل در پیمایش ادامهدار شدن تحریمها را جز پنج دغدغه اصلی در سال 1400 به حساب میآورند.
مهمترین چالش بنگاهها
بیشترین چالش داخلی در سال ۱۳۹۹ مرتبط با حوزههای منابع انسانی بوده است. این چالشها بیشتر برای مدیران عامل با سابقه اهمیت داشته است. و مهمترین چالش داخلی بنگاه مدیران عامل در سال 1400 مسائل مالی و سرمایهگذاری مطرح شده است.
بیماری کرونا و کسبوکارها
بررسی دادهها نشان میدهد که کسبوکار بیش از نیمی (42 درصد تاثیر نسبتا منفی و 13 درصد تاثیر خیلی منفی) از مدیران حاضر در این مطالعه از وقوع همهگیری لطمه خورده است و در نقطه مقابل بیش از یک چهارم دیگر کسبوکارها از این تحولات منتفع شدند. همچنین در سطحی دیگر اثر کرونا در مقایسه با اندازه بنگاهها مورد تحلیل قرار گرفت که نتایج نشان داد که بنگاههای کوچک و متوسط نسبت به بنگاههای بزرگ آسیب جدیتری را متحمل شدند و این درحالی است که بالغ بر 35 درصد از مدیران بنگاههای بزرگ اذعان داشتند که در زمان شیوع کرونا بنگاهشان رشد را تجربه کرده است.
سبک زندگی و کاری مدیران عامل
ابعاد زندگی شخصی و کاری مدیران عامل ایران در موضوعات مختلف در این بخش مورد مطالعه قرار گرفت. خلاصه اهم موضوعات در این بخش نشان میدهد که مدیران عامل ایران سحرخیزند، متوسط 11 ساعت در روز به کار مشغول هستند و 2 ساعت از زمانشان در شبکههای اجتماعی سپری میشود.
۲۸ درصد از مدیران عامل روزانه با استرس زیاد زندگی میکنند. مدیران عامل با کیفیت خواب مناسب، کمتر از سایر مدیران عامل از استرس بالا رنج میبرند.
بیش از ۴۰ درصد مدیران عامل خوابی باکیفیت و منظم را تجربه میکنند و رژیم غذایی سالمی برای خود تدارک دیدهاند. برنامههای خودمراقبتی دیگر مدیران عامل شامل چکاپ پزشکی دورهای، فعالیت ورزشی منظم، عبادت و نیایش منظم، مراقبه و مدیتیشن منظم میشود.
حدود ۴۰ درصد از مدیران عامل تعادل کار و زندگی مناسبی را تجربه میکنند.
بیشتر از نیمی از مدیران عامل از منابع اطلاعاتی و خبری غیررسمی برای کسب اطلاعات استفاده میکنند.
مدیران عامل از روشها و خدمات مختلفی برای توسعه فردی و رشد کسبوکاری خود بهره میبرند. میزان مطالعه کتاب و مقاله، شرکت در دورههای آموزشی و بهرهگیری از کوچ و مشاور کسبوکار موضوعاتی هستند که در این مطالعه مورد بررسی قرار گرفتهاند.
نزدیک به 30 درصد مدیران متوسط زمانی که برای دورهها و رویدادهای آموزشی در نظر میگیرند، 1 تا 2 ساعت در ماه است. بیش از 11 درصد بین 6 تا 9 ساعت برای آموزش خود در ماه وقت صرف میکنند. این در حالی است که 26 درصد از مدیران در این پیمایش زمانی برای شرکت در دورههای آموزشی برای خود در ماه در نظر نمیگیرند.
حدود 40 درصد از مدیران عامل در حال حاضر از خدمات مشاور کسبوکار در حوزههای مختلف استفاده میکنند. همچنین 21 درصد از مدیران عامل برای توسعه فردی و خود مراقبتی از مربی ورزشی بهره میبرند.
جمعبندی نتایج و طرح مسئله برای مخاطبان
در بخش جمعبندی نتایج کلیدی هر بخش از این مطالعه به تفکیک مخاطبان به آن پرداخته شد و برای هر یافته شرحی از نتایج و مسائل مورد بحث و بررسی در آینده مطرح گردید. به طور کلی یافتههای گزارش را میتوان به ۵ موضوع برای مدیران عامل و ۳ موضوع مرتبط با سیاستگذاران و تصمیمگیران حوزه کسبوکار جمعبندی کرد. در بخش آخر گزارش، مسائلی طرح شدهاند تا نگاه مخاطب را به این موضوعات عمیقتر کرده و شروعی در مسیر ایجاد بهبود در خصوص این نتایج باشد.
طرح مسئله از یافتههای گزارش برای مدیران عامل
کمبود نیروی متخصص: این نتیجه احتمالا برای مدیران منابع انسانی نگرانی بیشتری ایجاد میکند، اینکه با اتخاذ چه تدابیری در سازمانها یکی از مهمترین دغدغهی مدیران عامل را برطرف یا کم کرد؟ چه رویکردهایی برای افزایش انگیزه کارکنان به ویژه در فضای حال حاضر کشور میتوان اتخاذ شود؟
ساعت کاری طولانی: اهمیت این یافته برای مدیران عامل با طرح این مسئله همراه است؛ چگونه میتوانند زمان خود را در طول روزهای کاری بهتر مدیریت کنند؟ آیا میتوان راهحل مناسبی برای بهبود کارهای بدون برنامهریزی که انرژی و زمان بیشتری نیز احتیاج دارد، پیدا کرد؟ ممکن است در بین فعالیتهای پیشآمده، موضوعاتی مطرح باشد که بتوان برای آنها هم برنامهریزی و زمانبندی مشخصی تعیین کرد؟
استرس بالای مدیران عامل: موقعیت مدیر عامل که یکی از پر تنشترین شغلها در سازمان است. پرسشی که در جایگاه یک مدیر عامل در ایران قابل مطرح است؛ تا چه اندازه مدیران عامل در ایران به مهارتهای مدیریت استرس خود را مجهز کردهاند؟
استفاده کم مدیران عامل از خدمات مشاوره مدیریت: پرسشهایی که قابلیت مطالعه و بررسی بیشتر در آینده دارند؛ علت عدم اعتماد مدیران عامل ایران به خدمات مشاور مدیریت چیست؟ مدیر یا صاحبان کسبوکار تا چه حد از خدماتی که دریافت کردهاند رضایت دارند؟ و در سطحی دیگر شرکتهای مشاوره مدیریت و مشاوران حوزه کسبوکار چه نقشی در بالا بردن کیفیت خدمات خود میتوانند ایفا کنند؟
تصمیمگیری بر اساس اطلاعات و اخبار غیررسمی: آیا این سطح از بی اعتمادی مدیران به منابع رسمی در کشور برای کسب اطلاعات دست اول جهت تصمیمگیریهای آینده خود و سازمان را به موارد و موضوعات دیگری هم تعمیم داد؟
طرح مسئله از یافتههای گزارش برای سیاستگذاران و تصمیمگیران حوزه اقتصادی و کسبوکار
بدبینی مدیران عامل به بهبود وضعیت اقتصادی ایران: سوالی که از این یافته قابل طرح است چگونه امیدواری و خوشبینی مدیران عامل که سکاندار رشد و توسعه اقتصاد کشور هستند با اتخاذ تصمیمات و سیاستهای بهتری در سطح کلان نه تنها حفظ بلکه افزایش داد؟
دغدغه بیثباتی و ناکارآمدی اوضاع اقتصادی: این پرسش قابل طرح است که چگونه میتوان شرایط امن و مطمئنی را برای خاطرجمعی بیشتر مدیران عامل ایران از وضعیت کلان کشوری فراهم کرد تا موفقیت و شکست کسبوکارها تابع مشکلات و موانع محیطی نباشد و تمرکز و توجه مدیران عامل بر تیم و مسائل داخلی بنگاه خود معطوف شود؟
نیاز به توجه بیشتر به بنگاههای کوچکتر در مواقع بحران: سوالی که مطرح میشود شرکتها کوچک و زودبازده از جمله استارتاپها و مدیران کارآفرین جوان کشور بدون امیدواری تا چه حد در کنار رخدادهای پیشبینی نشده جهانی، توان تابآوری مواجهه با طوفانهای محیطی گاه و بیگاه تصمیمات داخلی کلان کشوری را خواهند داشت؟