زمان مطالعه: 21 دقیقه

استراتژی و مالی

استراتژی به تعیین چشم‌انداز، اهداف بلندمدت و مسیر حرکت کسب‌وکار کمک می‌کند، در حالی که مدیریت مالی ابزارهایی برای بهینه‌سازی منابع، کنترل هزینه‌ها و ارزیابی عملکرد مالی فراهم می‌سازد. ترکیب این دو، سازمان را قادر می‌سازد تا تصمیم‌گیری‌های آگاهانه‌تر و مبتنی بر داده انجام داده و با کاهش ریسک‌ها و استفاده از فرصت‌های موجود، رشد پایدار و سودآوری را تضمین کند. یکپارچگی این دو حوزه، تضمین‌کننده‌ی انعطاف‌پذیری و توان رقابت در بازارهای پویا است.

ایلیا چگونه می‌تواند در مسیر رشد و موفقیت یاری‌گر کسب‌وکار شما باشد؟

استراتژی وظیفه‌ای (سطح واحد)

حوزه‌ی استراتژی را می‌توان در سه سطح تعریف کرد:

  • سطح هلدینگ
  • سطح کسب‌وکار
  • سطح کارکردهای کسب‌وکار

ما در ایلیا، علاوه بر طراحی، برنامه‌ریزی، اجرا، پایش و به‌روزرسانی استراتژی‌ها در سطوح هلدینگ و کسب‌وکار، خدمات خود را در سطح کارکردهای کسب‌وکار نیز ارائه می‌دهیم.استراتژی‌های وظیفه‌ای (کارکردی) به‌گونه‌ای طراحی می‌شوند که هم‌راستا با استراتژی‌های سطح کسب‌وکار بوده و آن‌ها را پشتیبانی و تقویت کنند.

ما در زمینه‌ی استراتژی، خدمات خود را در کارکردهای مختلفی ارائه می‌دهیم؛ برخی از آن‌ها عبارت‌اند از:

  • بازاریابی و برندینگ
  • نوآوری
  • محصول
  • عملیات

 

استراتژی عملیات

استراتژی عملیات تفسیری ویژه‌ از استراتژی کسب‌وکار شرکت است. این استراتژی باید:

  • در راستای تقویت قابلیت‌های عملیاتی سازمان طراحی شود
  • بر پایه‌ی آموخته‌های مستمر از تجربیات روزمره و فعالیت‌های جاری سازمان، به‌روزرسانی شود
  • پاسخ‌گوی نیازهای واقعی بازارها و مشتریان هدف شرکت باشد

از جمله پرسش‌هایی که شرکت مشاوره مدیریت ایلیا با پاسخ به آن‌ها، یاری‌گر کسب‌وکار شما در تدوین استراتژی‌های عملیات است، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • چگونه سازمان می‌تواند به بهترین شکل، نیازهای مشتریان خود را برآورده سازد؟
  • کدام قابلیت‌های کلیدی باید برای تضمین موفقیت بلندمدت سازمان تقویت شوند؟
  • چه سطحی از تخصص‌گرایی در فعالیت‌های سازمانی مطلوب است؟
  • ابعاد و اندازه‌ی سازمان برای تحقق اهدافش باید چگونه باشد؟
  • مناسب‌ترین موقعیت جغرافیایی برای استقرار منابع سازمانی کدام است؟
  • چه زمانی و به چه میزان سازمان باید از نظر عملیاتی گسترش یابد؟
  • ارتباطات سازمان با سایر نهادها چگونه باید تقویت و توسعه یابد؟
  • کدام فناوری‌ها باید در اولویت سرمایه‌گذاری قرار گیرند؟
  • چگونه فرآیندها و منابع سازمانی باید به‌صورت مستمر بهبود و توسعه یابند؟

تدوین، توسعه و اجرای استراتژی‌های سازمانی در سطوح مختلفی انجام می‌شود که بالاترین سطح آن به گروه کسب‌وکار در هلدینگ‌ها اختصاص دارد.
این فرآیند در سطح هلدینگ، دارای ویژگی‌ها و پیچیدگی‌هایی است که آن را از تصورات رایج درباره‌ی مفهوم استراتژی متمایز می‌سازد.
وجود هلدینگ‌ها و بنگاه‌های چندکسب‌وکاره، تنها زمانی توجیه‌پذیر است که مجموع ارزش ایجادشده توسط کسب‌وکارهای زیرمجموعه، از مجموع ارزش عملکرد مستقل هر یک از آن‌ها فراتر رود. 
استراتژی در سطح هلدینگ، برخلاف استراتژی در سطح کسب‌وکار که بر ایجاد مزیت رقابتی تمرکز دارد، بر دستیابی به مزیت سازمانی متمرکز است و به این پرسش کلیدی پاسخ می‌دهد: چگونه می‌توان اطمینان یافت که ارزش سبد (پرتفوی) کسب‌وکارهای هلدینگ، از مجموع ارزش مستقل هر یک از آن‌ها فراتر می‌رود؟

هلدینگ‌ها می‌توانند از پنج مسیر اصلی برای کسب‌وکارهای زیرمجموعه‌ی خود ارزش افزوده ایجاد کنند:

ارائه مزیت‌های تامین مالی
ارائه منابع و کارکردهای سازمانی
ایجاد هم‌افزایی میان کسب‌وکارها
توسعه استراتژی
مداخله عملیاتی هدفمند
بررسی این پنج مسیر، درک دقیق‌تری از ظرفیت‌های هلدینگ به‌عنوان شرکت مادر فراهم می‌سازد و مبنایی برای طراحی استراتژی آن به‌شمار می‌آید.

در ایلیا، طراحی استراتژی هلدینگ معمولاً در سه سطح کلیدی انجام می‌شود:

سطح اول

تعریف مأموریت و چشم‌انداز هلدینگ

در این سطح به پرسش‌های زیر پاسخ داده می‌شود:

  • دلیل وجودی هلدینگ چیست؟
  • در بازه زمانی ۵ تا ۱۰ سال آینده، هلدینگ به کجا خواهد رسید؟
سطح دوم
استراتژی سبد سرمایه‌گذاری (پرتفوی) کسب‌وکارها
برای دستیابی به چشم‌انداز هلدینگ، استراتژی پرتفولیو با پاسخ به پرسش‌های زیر تدوین می‌شود:
  • کدام کسب‌وکارها باید در سبد سرمایه‌گذاری هلدینگ باقی بمانند یا به آن افزوده شوند؟
  • کدام کسب‌وکارها باید از سبد سرمایه‌گذاری هلدینگ خارج شوند؟
  • چرا هلدینگ، بهترین مالک برای این کسب‌وکارهاست؟
  • نقش هر یک از شرکت‌ها در سبد کسب‌وکارهای هلدینگ چیست؟
  • کدام کسب‌وکارها نقش پیشران‌های رشد را ایفا می‌کنند و کدام‌یک مأموریت توسعه‌ای دارند؟
ما در ایلیا، برای پاسخ به این پرسش‌ها، از رویکردهای تحلیلی متنوع و متناسب با وضعیت کسب‌وکار و محیط پیرامونی آن استفاده می‌کنیم تا خروجی نهایی، کاملاً شخصی‌سازی‌شده و منطبق با نیازهای خاص هر هلدینگ باشد.
استراتژی رشد هلدینگ

شناسایی فرصت‌های رشد، یکی از ارکان اصلی استراتژی هلدینگ به‌شمار می‌رود. در بسیاری از موارد، ارزیابی سبد کسب‌وکارهای موجود نشان می‌دهد که دستیابی به وضعیت مطلوب و تحقق چشم‌انداز هلدینگ، تنها از طریق ایجاد رشد مضاعف امکان‌پذیر است. این رشد، ممکن است از طریق توسعه‌ی کسب‌وکارهای موجود در پرتفوی یا از مسیر فعالیت‌های کسب‌وکارمحور شرکت مادر محقق شود. به‌عبارت دیگر، مسیرهای رشد هلدینگ می‌توانند شامل موارد زیر باشند، هرچند به این گزینه‌ها محدود نمی‌شوند:

  • سرمایه‌گذاری‌های سازمانی
  • تملیک کسب‌وکارها
  • مشارکت‌ها

ما در کنار شما هستیم تا با شناسایی، ارزیابی و انتخاب فرصت‌های رشد—چه در چارچوب پرتفوی فعلی و چه فراتر از آن—گامی مؤثر در جهت توسعه استراتژی هلدینگ و تعریف پرتفوی هدف برداریم. این فرآیند، زیربنای طراحی مسیر رشد پایدار برای هلدینگ خواهد بود.

سطح سوم
استراتژی سرپرستی (Parenting Strategy)

استراتژی سرپرستی، نقش شرکت مادر را در مسیر تحقق چشم‌انداز هلدینگ تعریف می‌کند. استراتژی سرپرستی مشخص می‌کند که شرکت مادر چگونه می‌تواند در کسب‌وکارهای زیرمجموعه خود، از طریق اقداماتی مانند هدایت استراتژیک، به خلق ارزش کمک کند و هم‌زمان، با پرهیز از مواردی همچون مداخله‌گری بیش از اندازه یا ایجاد اختلال در تصمیم‌گیری‌ها، از تخریب ارزش جلوگیری نماید.

مواردی که در تدوین استراتژی سرپرستی مورد تحلیل و بررسی قرار می‌گیرند، عبارتند از:

  • نقش شرکت مادر در قبال کسب‌وکارهای زیرمجموعه
  • سازمان‌دهی هلدینگ
  • مدل عملیاتی در سطح کلان

الگوهای سرپرستی یا نقش شرکت مادر در سرپرستی هلدینگ را می‌توان به شکل زیر دسته‌بندی کرد:

  • مالک بدون مداخله
  • سرپرست مالی
  • سازنده خانواده
  • هدایت‌گر استراتژیک
  • راهبر عملکردی
  • مدیر مداخله‌گر

ما در ایلیا، با تجزیه و تحلیل سیاست‌های سرپرستی موجود در هلدینگ، الگوبرداری از سازمان‌های پیشرو و به‌کارگیری روش‌ها و دانش روز، استراتژی‌های سرپرستی هلدینگ را به‌طور شخصی‌سازی‌شده طراحی می‌کنیم.

برای پیاده‌سازی دقیق و مؤثر استراتژی سرپرستی، لازم است ساختاری ایجاد شود که تمامی اجزای سازمان، از جمله افراد، فرآیندها و ابزارها، به‌طور یکپارچه از استراتژی تدوین‌شده حمایت کرده و آن را به‌خوبی بازتاب دهند. تیم ایلیا با انجام گام‌های زیر، فرآیند پیاده‌سازی سیاست‌های سرپرستی را در هلدینگ‌ها تسهیل می‌کند:

  • (باز) طراحی/بهبود ساختار سازمانی هلدینگ به‌عنوان یک سیستم یکپارچ
  • (باز) طراحی/بهبود فرآیندها
  • تعریف ویژگی‌های افراد مورد نیاز و جذب و استخدام متناسب با آن‌ها
  • تعیین سیستم‌ها، متدولوژی‌ها و ابزارهای لازم برای پیاده‌سازی استراتژی‌های مربوطه
  • (باز) تعریف/بهبود وضعیت تأمین‌کنندگان و فرآیند منبع‌یابی
استراتژی تخصیص منابع

منابع هلدینگ صرفا محدود به منابع مالی برای سرمایه‌گذاری در دارایی‌ها، تحقیق و توسعه یا بازاریابی نیستند؛ بلکه منابع انسانی و تمرکز مدیریت را نیز در بر می‌گیرند.
استراتژی تخصیص منابع، با هدف تخصیص بهینه منابع مالی و غیرمالی به کسب‌وکارهای زیرمجموعه، زمینه‌ساز اجرای مؤثر استراتژی پرتفوی و تحقق استراتژی رشد هلدینگ است.
ما در ایلیا، با در نظر گرفتن نقش و عملکرد هر یک از شرکت‌های تابعه در پرتفوی، به تدوین خط‌مشی‌های تخصیص منابع می‌پردازیم تا از این طریق، تخصیصی هدفمند، کارآمد و هم‌راستا با اهداف کلان هلدینگ فراهم شود.

از جمله خروجی‌های کلیدی استراتژی تخصیص منابع می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • بودجه‌ریزی سرمایه‌ای استراتژیک
  • تعریف، اولویت‌بندی و انتخاب پروژه‌های سرمایه‌گذاری
  • تعریف نظام راهبری و حاکمیت سرمایه‌گذاری
  • و سایر دستورالعمل‌های مالی و غیرمالی مرتبط
استراتژی مالی

بخش نهایی استراتژی هلدینگ — که گاه کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد — تدوین استراتژی مالی است.
استراتژی مالی هلدینگ متشکل از سه مؤلفه‌ی کلیدی است که ما در ایلیا، با تکیه بر تخصص کارشناسان مالی، حسابداری و سرمایه‌گذاری، آن‌ها را به‌صورت شخصی‌سازی‌شده و متناسب با نیازهای خاص هر هلدینگ طراحی و ارائه می‌کنیم:

  • سیاست‌های مالی

    شامل تعیین مواردی نظیر نسبت‌های اهرمی هدف، ساختار بدهی، سطح ذخیره‌ی نقدی، سیاست تقسیم سود و سایر الزامات مالی

    این سیاست‌ها باید در هماهنگی کامل با استراتژی پرتفوی و مسیر تحول هلدینگ از وضعیت موجود به وضعیت مطلوب تنظیم شوند.

  • رهنمودهای سرمایه‌گذاری

    ارائه‌ی چارچوب‌هایی برای اتخاذ تصمیم‌های مالی و سرمایه‌گذاری آگاهانه‌تر، به‌ویژه در ارتباط با سرمایه‌گذاران فعلی و بالقوه‌ی هلدینگ

  • استراتژی سرمایه‌گذار

    شناسایی گروه‌های هدف سرمایه‌گذار و تعریف رویکردی مشخص برای مدیریت ارتباط مؤثر و حرفه‌ای با آن‌ها

ما در ایلیا با تکیه بر رویکردهای نوین و تحلیل‌های مالی دقیق، به شرکت‌ها کمک می‌کنیم تا با بهینه‌سازی و تقویت ساختارهای مالی خود، ارزش‌آفرینی پایدار و اثربخشی را محقق سازند. خدمات ما در حوزه‌ی تعالی مالی، طیفی از راهکارهای تخصصی را دربر می‌گیرد که متناسب با نیاز هر سازمان طراحی و ارائه می‌شوند، از جمله:

تجزیه، تحلیل و ارزیابی کارآمدی نظام مالی شرکت‌ها

در ایلیا، ما با انجام تحلیل‌های جامع و دقیق مالی، به شرکت‌ها کمک می‌کنیم تا وضعیت نظام مالی و بهره‌وری منابع خود را به‌درستی بشناسند. این ارزیابی‌ها با بهره‌گیری از مدل‌های معتبر و رویکردهای حرفه‌ای انجام می‌شود و هدف آن شناسایی نقاط ضعف، فرصت‌های بهبود، و ارائه بینش‌هایی برای تصمیم‌گیری‌های هوشمندانه و استراتژیک است. این خدمت شامل بررسی دقیق گزارش‌های مالی از جمله صورت سود و زیان، ترازنامه و صورت جریان وجوه نقد است. تیم ما با تحلیل این اطلاعات، به سازمان‌ها در ارزیابی سودآوری، نقدینگی، کارایی عملیاتی و بهره‌وری سرمایه‌گذاری‌ها یاری می‌رساند.
تحلیل‌های مالی ما نه‌تنها روندهای گذشته را روشن می‌سازد، بلکه پایه‌ای برای پیش‌بینی دقیق آینده مالی و طراحی استراتژی‌های اثربخش در اختیار سازمان‌ها قرار می‌دهد.

طراحی استراتژی‌های مالی و سرمایه‌گذاری

در ایلیا، ما به سازمان‌ها کمک می‌کنیم تا با طراحی و پیاده‌سازی استراتژی‌های مالی دقیق و داده‌محور، عملکرد مالی خود را به‌گونه‌ای هدفمند توسعه دهند. استراتژی مالی، چارچوبی نظام‌مند برای برنامه‌ریزی، تصمیم‌گیری و تخصیص منابع است که بر پایه چشم‌انداز سازمان، اهداف استراتژیک و نقشه راه عملیاتی طراحی می‌شود.

با تحلیل محیط کسب‌‌وکار، شناخت انتظارات ذی‌نفعان، و ارزیابی توانمندی‌های داخلی، مسیرهای خلق ارزش شناسایی شده و اولویت‌بندی می‌شوند. خدمات ما در این حوزه به‌صورت ماژولار طراحی شده و متناسب با نیاز هر سازمان قابل شخصی‌سازی است. این فرایند شامل، اما محدود به، موارد زیر است:

  • همسویی استراتژیک مالی با جهت‌گیری کلان سازمان
  • توسعه و تدوین چشم‌انداز مالی بلندمدت
  • تعریف و طراحی اقدامات کلیدی برای تحقق چشم‌انداز و اهداف مالی

ما اطمینان داریم که این رویکرد، بستری پایدار برای رشد و اثربخشی مالی در سازمان‌ها فراهم می‌کند.

ماژول‌های طراحی استراتژی‌های مالی و سرمایه‌گذاری

در فرآیند طراحی استراتژی مالی، تیم ایلیا با بهره‌گیری از رویکردی نظام‌مند و متناسب با ویژگی‌های هر سازمان، از ۹ ماژول کلیدی بهره می‌برد. این ماژول‌ها، گام‌به‌گام سازمان را از درک وضع موجود تا اجرای موفق تغییرات مالی راهبری می‌کنند:

ماژول 1: درک اهداف و آرمان‌های مالی

  • شفاف‌سازی اهداف کلان مالی و تبیین نقش واحد مالی در تحقق استراتژی‌های سطح بالای سازمان

ماژول 2: درک زمینه استراتژیک

  • تحلیل محیط کسب‌وکار و تاثیر آن بر عملکرد مالی برای آماده‌سازی سازمان جهت حرکت به سوی نقطه مطلوب

ماژول 3: ارزیابی عملکرد و قابلیت‌ها

  • بررسی وضعیت کنونی واحد مالی، تحلیل عملکرد و شناسایی نقاط قوت، ضعف و فرصت‌های بهبود در راستای نیازهای استراتژیک

ماژول 4: درک انتظارات ذی‌نفعان

  • تحلیل دیدگاه‌ها، نیازها و انتظارات کلیدی ذی‌نفعان داخلی و خارجی از واحد مالی، به‌منظور هم‌راستاسازی استراتژی‌های مالی با خواسته‌های آنان

ماژول 5: تعریف چشم‌انداز و اهداف استراتژیک مالی

  • تعریف چشم‌اندازی واضح و تدوین مجموعه‌ای از اهداف استراتژیک هدایتگر تغییرات در واحد مالی

ماژول 6: تعریف مدل عملیاتی مالی

  • طراحی ساختار، شیوه سازمان‌دهی و مکانیزم‌های مدیریت عملکرد مالی به‌منظور ارتقای بهره‌وری و پاسخ‌گویی مؤثر

ماژول 7: شناسایی و اولویت‌بندی تغییرات

  • شناسایی و اولویت‌بندی اقدامات کلیدی موردنیاز برای تحول در عملکرد مالی، مبتنی بر سطح اهمیت و میزان تأثیرگذاری

ماژول 8: توسعه نقشه راه و تدوین مطالعه موردی

  • طراحی نقشه راه عملیاتی برای اجرای تغییرات موردنظر و تدوین مطالعه موردی برای سنجش توجیه اقتصادی این تغییرات

ماژول 9: آماده‌سازی برای اجرا

  • ایجاد آمادگی‌های لازم در سازمان و تیم مالی به‌منظور پیاده‌سازی موفقیت‌آمیز استراتژی‌های تدوین‌شده

برنامه‌ریزی سناریومحور و پیش‌بینی صورت‌های مالی

در فضای متغیر و پُرنوسان کسب‌وکار، توانایی پیش‌بینی و واکنش سریع به شرایط نامطمئن، به یک مزیت رقابتی تبدیل شده است.
شرکت مشاوره مدیریت ایلیا، با اتکا به دانش تخصصی و با بهره‌گیری از ابزارهای مدل‌سازی پیشرفته و تحلیل‌های مالی، خدمات برنامه‌ریزی سناریومحور و پیش‌بینی صورت‌های مالی را به سازمان‌ها ارائه می‌دهد. در این خدمات، با طراحی سناریوهای متنوع و تحلیل اثرات آن‌ها بر عملکرد مالی، امکان تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر و انعطاف‌پذیرتر برای مدیران فراهم می‌شود. این پیش‌بینی‌ها، مبتنی بر تحلیل دقیق صورت‌های مالی، روندهای اقتصادی و داده‌های کلیدی محیطی بوده و به سازمان‌ها در بهینه‌سازی استراتژی‌ها و تخصیص منابع کمک می‌کند.

تهیه طرح کسب‌وکار و مطالعات امکان‌سنجی مالی

طرح کسب‌وکار، نقشه راهی برای رشد پایدار و موفقیت سازمانی است و مطالعات امکان‌سنجی مالی، ابزاری کلیدی برای ارزیابی دقیق قابلیت‌های مالی پروژه‌ها پیش از آغاز محسوب می‌شود. شرکت مشاوره مدیریت ایلیا، با تکیه بر تجربه تخصصی و تحلیل‌های مالی دقیق، اقدام به تدوین طرح‌های کسب‌وکار جامع و امکان‌سنجی‌های مالی مبتنی بر داده‌های واقعی می‌نماید. این خدمات، کارفرمایان را در اتخاذ تصمیمات استراتژیک، جذب سرمایه‌گذاران، و کاهش ریسک‌های مالی پروژه‌ها یاری می‌دهد.

مدیریت ریسک مالی

در دنیای پرتلاطم کسب‌وکار، مدیریت مؤثر ریسک‌های مالی نقش کلیدی در حفظ ثبات و پایداری عملکرد سازمان ایفا می‌کند. شرکت مشاوره مدیریت ایلیا، به سازمان‌ها کمک می‌کند تا ریسک‌های مالی خود را به‌درستی شناسایی، ارزیابی و مدیریت کنند. این خدمات به شرکت‌ها امکان می‌دهد تا در برابر نوسانات بازار، تحولات اقتصادی و تغییرات ناگهانی محیطی، واکنشی هوشمندانه داشته باشند و از آسیب‌های احتمالی پیشگیری نمایند.

خدمات ایلیا در حوزه مدیریت ریسک مالی شامل، اما نه محدود به، حوزه‌های زیر است:

  • مدیریت ریسک نقدینگی
  • مدیریت ریسک اعتباری
  • مدیریت ریسک بازار
  • و سایر حوزه‌های مرتبط با ریسک‌های مالی خاص هر صنعت

 

بهینه‌سازی و مدیریت پرتفوی کسب‌وکار

در فضای رقابتی و پیچیده امروز، مدیریت اثربخش پورتفوی کسب‌وکار نقشی تعیین‌کننده در خلق ارزش پایدار دارد. شرکت مشاوره مدیریت ایلیا با ارائه خدمات بهینه‌سازی و مدیریت پورتفوی کسب‌وکار، یاری‌گر سازمان‌ها خواهد بود تا دارایی‌های خود را به شکلی هدفمند و همسو با اهداف استراتژیک‌ مدیریت کرده و بیشترین ارزش ممکن را خلق کنند. تمرکز این خدمت بر ایجاد توازن میان ریسک و بازده، تخصیص بهینه منابع، و اولویت‌بندی پروژه‌ها و سرمایه‌گذاری‌هاست؛ به‌گونه‌ای که سازمان بتواند با اتکا به داده و تحلیل، تصمیماتی هدفمند اتخاذ کند.

از جمله مزایای این خدمت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • افزایش بهره‌وری سرمایه‌گذاری‌ها از طریق شناسایی پروژه‌ها و محصولات با بیشترین ارزش افزوده
  • تخصیص هوشمندانه منابع به بخش‌هایی با بالاترین پتانسیل رشد
  • کاهش ریسک‌های مالی و عملیاتی با بازنگری و تنظیم ساختار پورتفوی کسب‌وکار
  • تقویت تمرکز با حذف یا بازطراحی فعالیت‌های کم‌اثر

ایلیا در این مسیر، با بهره‌گیری از ابزارهای تحلیلی و تجربه عملیاتی، همراهی قابل اعتماد برای سازمان‌ها در ارتقای بهره‌وری پورتفوی کسب‌وکار آن‌ها خواهد بود.

در دنیای امروز، سرعت تحولات و سطح عدم قطعیت به‌گونه‌ای‌ست که پیش‌بینی شرایط آینده را دشوار، و گاه ناممکن می‌سازد. این واقعیت، بسیاری از کسب‌وکارها را در برابر رویدادهای غیرمنتظره غافل‌گیر می‌کند. اما پرسش کلیدی این است: آیا سازمان‌ها برای مواجهه با چنین شرایطی برنامه‌ریزی کرده‌اند؟ آیا توانایی انطباق با تغییرات روز و پاسخ‌گویی مؤثر به نیازهای ذی‌نفعان را دارند؟

برای مثال، چند شرکت در سطح جهانی برای مواجهه با بحران‌هایی همچون پاندمی کووید-۱۹ آمادگی داشتند؟ چه تعداد از سازمان‌ها، برای رویدادهای نادری چون بیماری‌های همه‌گیر، زلزله، حملات سایبری یا نظامی، ورشکستگی ناگهانی شرکای کلیدی، یا خروج ناگهانی مدیران ارشد، سناریو و راهکار مشخصی تعریف کرده بودند؟

حالا به سازمان خودتان فکر کنید:آیا مدیران ارشد شما برای چنین موقعیت‌هایی برنامه‌ای دارند؟
اگر پاسخ مثبت است، شما در سازمانی فعالیت می‌کنید که آگاه به ریسک است — سازمانی که با درک عدم قطعیت‌ها، برای آینده آماده شده است!

واژه «ریسک» در برگیرنده دو مفهوم کلیدی عدم قطعیت و نتیجه است. به‌عبارت دیگر، هرگاه عدم قطعیتی وجود داشته باشد که بتواند بر نتایج یک اقدام یا تصمیم تأثیر بگذارد—چه مثبت و چه منفی—با ریسک مواجه هستیم. در ادبیات مدیریت و کسب‌وکار، منظور از «نتیجه» معمولاً اهداف سازمانی است. بنابراین، ریسک به‌طور مشخص به تأثیرات عدم قطعیت بر تحقق اهداف سازمان اشاره دارد.
با نگاهی فنی به ریسک، می‌توان آن را این‌گونه تعریف کرد:
ریسک یک رویداد، حاصل ترکیب احتمال وقوع آن رویداد و شدت تأثیر آن است.
این تعریف به ما کمک می‌کند تا ریسک‌ها را نه‌تنها به‌واسطه احتمال وقوع، بلکه با توجه به شدت تأثیرشان بر اهداف سازمان مورد ارزیابی قرار دهیم.

بسیاری از سازمان‌های ایرانی، مدیریت ریسک را اقدامی لوکس، کم‌اثر و با اولویت پایین تلقی می‌کنند. این نگرش سبب می‌شود ریسک‌های شناسایی و مدیریت ‌نشده به بحران‌هایی پرهزینه تبدیل شوند؛ بحران‌هایی که هزینه‌ی آن‌ها برای سازمان به‌مراتب بیشتر از پیاده‌سازی نظام مدیریت ریسک خواهد بود.
در مقابل، در کشورهای توسعه‌یافته، مدیریت ریسک نه‌تنها اقدامی ضروری بلکه ابزاری اثربخش برای تاب‌آوری سازمانی تلقی می‌شود. به‌عنوان نمونه، بر اساس گزارشی در سال ۲۰۲۲، حدود ۸۹٪ از شرکت‌های بزرگ آمریکای شمالی دارای واحد اختصاصی مدیریت ریسک هستند و به‌طور مستمر ریسک‌های سازمان خود را پایش کرده و برای واکنش مؤثر به آن‌ها آمادگی دارند. این شاخص در کشورهای خاورمیانه و آفریقا ۶۵٪ گزارش شده است.

ما در ایلیا، با بهره‌گیری از استانداردها و رویکردهای معتبر در حوزه مدیریت ریسک، از جمله:

  • استاندارد ISO 31000
  • رویکرد COSO
  • مدل مدیریت ریسک متصل به نقشه استراتژی

به‌صورت شخصی‌سازی‌شده، نظام مدیریت ریسک را برای سازمان‌ها طراحی و پیاده‌سازی می‌کنیم.

خدمات ما در حوزه مدیریت ریسک شامل (و نه محدود به) موارد زیر است:
(هر یک از این خدمات، بسته به نیاز، به‌طور مستقل نیز قابل ارائه هستند.)

بسترسازی اولیه برای پیاده‌سازی مدیریت ریسک

برای استقرار مؤثر سیستم مدیریت ریسک، پیش از هر اقدامی، لازم است بستر مناسب در سازمان فراهم شود. تیم ایلیا با اتکا به تجربه‌های موفق در حوزه مدیریت ریسک، مجموعه‌ای از اقدامات اولیه و کلیدی را برای آماده‌سازی سازمان اجرا می‌کند، از جمله:

  • طراحی و تعریف معیارهای شخصی‌سازی‌شده برای شناسایی و سنجش ریسک‌ها
  • تشکیل کمیته مدیریت ریسک و تعریف نقش‌ها و مسئولیت‌ها
  • تدوین و ارائه منشور کمیته مدیریت ریسک به‌منظور شفاف‌سازی اهداف و فرآیندهای تصمیم‌گیری
  • برگزاری کارگاه‌های تخصصی در حوزه مدیریت ریسک و تعیین پیشاهنگ‌های ریسک در سازمان
  • ارزیابی سطح بلوغ ریسک با هدف شناخت وضعیت فعلی و فاصله با وضعیت مطلوب
  • طراحی و تدوین نقشه راه جاری‌سازی فرهنگ مدیریت ریسک در سازمان
  • و دیگر اقدامات متناسب با نیاز و بلوغ هر سازمان

شناسایی وضعیت فعلی سازمان با رویکرد مدیریت ریسک

برای شناسایی دقیق وضعیت فعلی سازمان در حوزه مدیریت ریسک—شامل ریسک‌های مرتبط با کارکردهای سازمان، بررسی وضعیت هر ریسک و تحلیل اقدامات کنترلی انجام‌شده—فعالیت‌های زیر توسط تیم ما در ایلیا اجرا خواهد شد:

  • شناسایی ریسک‌ها در حوزه‌های مختلف سازمانی شامل فرآیندی، استراتژیک، مالی و سایر کارکردها
  • ارزیابی و نمره‌دهی ذاتی ریسک‌های شناسایی‌شده پیش از اعمال اقدامات کنترلی
  • شناسایی اقدامات کنترلی موجود برای مدیریت ریسک‌ها
  • محاسبه نمرات احتمال، اثر و ریسک باقی‌مانده به‌صورت عددی و مقایسه‌پذیر
  • ارزیابی سطح بلوغ مدیریت ریسک در سازمان و شناسایی نقاط قابل بهبود
  • و دیگر اقدامات متناسب با نیاز و بلوغ هر سازمان

تعریف وضعیت آتی سازمان با رویکرد مدیریت ریسک

تعریف چشم‌انداز آینده کسب‌وکار در حوزه مدیریت ریسک به‌منظور تضمین تداوم و بهبود کارایی و اثربخشی مدیریت ریسک سازمان، از طریق اجرای اقدامات زیر (و فراتر از آن‌ها) توسط تیم ما در ایلیا ممکن است:

  • تعیین استراتژی‌های مدیریت ریسک و (باز)تعریف اقدامات کاهنده جاری و آینده
  • اولویت‌بندی اقدامات برای بهینه‌سازی فرآیندهای ریسک
  • برنامه‌ریزی عملیاتی اولیه برای پایش وضعیت اقدامات کاهنده
  • تدوین برنامه پایش ریسک‌ها و ترویج فرهنگ مدیریت ریسک در سازمان

استقرار و پایش سیستم مدیریت ریسک

شرکت مشاوره مدیریت ایلیا، با تکیه بر توانمندی‌های تخصصی خود و اطمینان از خلق ارزش واقعی برای مشتریان، همواره آمادگی دارد تا راهکارها و توصیه‌های ارائه‌شده را در عمل پیاده‌سازی کند. در حوزه مدیریت ریسک نیز، ایلیا خدمات استقرار و پایش سیستم‌های مدیریت ریسک را متناسب با شرایط هر سازمان و به‌صورت شخصی‌سازی‌شده ارائه می‌دهد. فرآیند جاری‌سازی و پایش مدیریت ریسک می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • راه‌اندازی واحد/دفتر مدیریت ریسک
  • ارائه مشاوره و عضویت در هیئت مدیره و کمیته مدیریت ریسک سازمان‌ها
  • طراحی و ایجاد داشبورد مدیریت ریسک
  • تدوین برنامه‌های عملیاتی و پایش مستمر
  • آموزش و توانمندسازی تیم‌ها و ذینفعان

این مراحل و اقدامات به‌منظور اطمینان از استقرار مؤثر و پایش مستمر سیستم مدیریت ریسک طراحی می‌شود، تا سازمان بتواند به‌طور مؤثر با چالش‌های ریسک مواجه شود و به اهداف خود دست یابد.

چگونه می‌توانیم در زمینه‌ی استراتژی و مالی
یاری‌گر کسب‌وکار شما باشیم؟
برای دریافت مشاوره و اطلاعات بیشتر، با ما در ارتباط باشید.