درباره گزارش
گزارشهای صنعت از اوایل قرن بیستم توسط تشکلها، شرکتهای تحقیقاتی و انجمنهای صنوف مختلف تجاری، با هدف گرداوری دادههای معتبر و ارائهی رهیافتهای مبتنی بر داده، به عنوان رکن اصلی تصمیمگیری آگاهانه کسبوکارها تدوین شدهاند.
کارکرد گزارشهای صنعت به مرور زمان تکامل یافتهاست؛ گزارشهای تهیه شده توسط شرکتهای مشاوره مدیریت پیشگام مانند مکنزی، گروه مشاوره بوستون و بین، به عنوان مرجع هر صنعت برای دادههای دقیق و تجربههای عملیاتی هستند و به نحوی نبض صنعت را به دقت نشان میدهند.
مجموعه گزارشهای صنعتسنج، فصل تجمیعی از دادههای هر صنعت از مراکز اصلی انتشار دادههای مربوط به آن صنعت است. اولین سری این گزارشها، به ارائهی اجمالی هفت صنعت کلیدی ایران میپردازد و شامل چهار بخش اساسی است: (۱) نگاهی به اقتصاد کلان ایران، (۲) آمارها و روندهای کلی صنعت، (۳) آمار صادرات و (۴) بازیگران برتر.
لازم به ذکر است متن کامل گزارش برای مطالعهی علاقهمندان قرار گرفتهاست.
نگاهی به اقتصاد کلان ایران
سهم بخش کشاورزی و صنایع (به جز نفت و گاز) از تولید ناخالص داخلی، طی سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۱ به ترتیب در حدود ۶٪ و ۲۵٪ ثابت باقی مانده است و در همین دوره، بخش خدمات ایران با نرخ رشد مرکب سالانه ۳.۵٪ افزایش یافت، در حالی که نفت و گاز با نرخ رشد مرکب سالانه ۳.۸٪ کاهش یافت و سهم خدمات را به نیمی از تولید ناخالص داخلی تبدیل کرد. پس از سال ۱۳۹۹، اقتصاد ایران توانست اندکی رشد یابد که بار اصلی آن (۶۲٪) مربوط به رشد در بخش خدمات بوده است.
در میان بخشهای اصلی تولید ناخالص داخلی، بین سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۱، بیشترین نرخ رشد مرکب سالانه به ترتیب مربوط به خدمات (۴٪)، کشاورزی (۲٪)، صنعت و معدن (۱٪) بوده و نفت و گاز با نرخ ۴٪- افت داشته است.
واسطهگریهای مالی، حملونقل و مستغلات پیشبرندههای اصلی رشد بخش خدمات بودهاند که به احتمال زیاد به دلیل در امان بودن از نوسانات بینالمللی و همچنین رشد بالای اقتصاد دیجیتال بوده است.
بین سالهای ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱، حجم کل صادرات غیرنفتی ایران با نرخ رشد مرکب سالانه ۱٪ افزایش یافته ولی در همین زمان ارزش کل صادرات با نرخ ۵٪ رشد کرده است.
آمارها و روندهای کلی داروسازی
در سال ۱۳۹۹، بیش از ۳۰ هزار کارگاه صنعتی با حدود ۱.۹ میلیون کارکن، بیش از ۱۴۱ میلیارد دلار تولید و ۴۴ میلیارد دلار ارزش افزوده ایجاد کردهاند.
صنعت دارویی ۱.۱٪ از کل بنگاههای صنعتی کشور، ۲.۲٪ از کل شاغلین و ۱.۳٪ از کل تولید بخش صنعت را شامل میشود.
بازار داروهای نیازمند نسخه در سال ۱۴۰۱ در مقایسه با داروهای نسخه آزاد (OTC) در همین دوره، رشد بیشتری تجربه کرده است.
با وجود افزایش تقاضای جهانی برای محصولات دارویی در طول همهگیری گرونا، ارزش تولید این صنعت در سال ۱۳۹۹ با کاهش ۲۳ درصدی مواجه شد.
تولید دارو روند پرنوسانی را تجربه کرده بهطوریکه ارزش تولید از سال ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۵ افزایش و بعد از آن کاهش داشته است.
ارزش تولید در سال ۱۳۹۹ نسبت به سال ۱۳۹۰ پایینتر بوده است.
صادرات داروسازی
افزایش ارزش صادرات دارو و تجهیزات پزشکی ایران با وجود کاهش حجم، نشاندهنده گرانتر شدن واحد صادرات دارو و تجهیزات پزشکی است.
در سال ۱۴۰۱، شش کشور مقصد ۸۵٪ از کل ارزش صادرات دارو و تجهیزات پزشکی را تشکیل داده، در حالیکه تنها ۵۲٪ از کل حجم صادرات دارو و تجهیزات پزشکی را شامل شده است.
در سال ۱۴۰۱، سوریه مقصد اصلی صادرات ایران، ۳۷٪ از ارزش کل صادرات را به خود اختصاص داده در حالیکه تنها ۲٪ از کل حجم صادرات را داشته است.
این میزان نشاندهنده ارزش نسبتا بالای محصولات صادراتی دارویی و پزشکی ایران به کشور سوریه است.
کشور سوریه در سال ۱۴۰۱ با پیشی گرفتن از آلمان، با رشد ارزش صادرات معادل ۲۷۴٪، باارزشترین مقصد صادراتی ایران بوده است.
سوریه مقصد صادرات داروهای نسبتاً گرانقیمت ایران بوده است؛ سهم ارزش صادرات به سوریه همواره بالای ۱۰٪ بوده در حالی که سهم آن از کل حجم صادرات کمتر از ۳٪ بوده است.
از سال ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۲، ارزش صادرات به آلمان نوسان داشته در حالی که حجم صادرات تغییر قابل توجهی نکرده است.
ایتالیا مقصد جدیدی برای صادرات دارو و تجهیزات پزشکی ایران است.
ارزش صادرات به ایتالیا طی سالهای ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۱، ۱۶۸ برابر افزایش یافته است.
بازیگران برتر داروسازی
موسسه مدیریت صنعتی (IMI) رتبهبندی شرکتهای برتر ایران را از سال ۱۳۷۷ آغاز کرده و آخرین نسخهی آن در دی ماه ۱۴۰۲ منتشر شده که به عملکرد سال ۱۴۰۱ میپردازد.
هدف اصلی از تدوین رتبهبندی IMI1500 تعیین و رتبهبندی میزان مشارکت شرکتها در اقتصاد ملی، به منظور ارتقای شفافیت و رقابت در محیط کسبوکار و بهطور کلی ارتقای جایگاه بنگاههای ایرانی است. این مقایسه و رتبهبندی بر اساس اطلاعات مالی منتشرشده در صورتهای مالی شرکتهاست.
اثربخشی اقتصادی فعالیت یک شرکت در سطح ملی با حجم فروش آن ارتباط مستقیم دارد.
موسسه مدیریت صنعتی با در نظر گرفتن هفت دسته شاخص اصلی، که هر کدام شامل شاخصهای دقیق و خاصی هستند، به رتبهبندی شرکتها میپردازد:
تعداد ۳۰۷ شرکت تامینکننده دارویی و ۴۲ شرکت پخش وجود دارند که از میان آنها، شش بازیگر برتر از IMI-500 مورد بررسی بیشتر قرار میگیرند.
براساس IMI-500 (نسخه ۱۴۰۱)، شش بازیگر برتر حوزه داروسازی و پخش دارو عبارتند از داروپخش، هجرت، عبیدی، اکسیر، کوثر و قاضی.
